Verordening (EU) nr. 691/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2011 inzake Europese milieu-economische rekeningen (Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 338, lid 1,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure1,
(1) Artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt onder meer dat de Unie zich inzet voor de duurzame ontwikkeling van Europa, op basis van een evenwichtige economische groei en van prijsstabiliteit, een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen, die gericht is op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, en van een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu.
(2) Besluit nr. 1600/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2002 tot vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap2 bevestigde dat gedegen informatie over de toestand en belangrijkste ontwikkelingen op milieugebied, de bedreigingen en onderliggende drijvende krachten voor milieuverandering van essentieel belang is voor de ontwikkeling van doeltreffend beleid, de uitvoering daarvan en meer in het algemeen de responsabilisering van de burgers. Er moeten instrumenten ontwikkeld worden om het publiek bewuster te maken van de milieueffecten van economische activiteiten.
(3) Een wetenschappelijk verantwoorde benadering voor het meten van de schaarste aan hulpbronnen wordt van wezenlijk belang voor de duurzame ontwikkeling van de Unie.
(4) Besluit nr. 1578/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2007 betreffende het communautair statistisch programma voor de periode 2008-20123 maakt duidelijk gewag van de behoefte aan statistieken en rekeningen op milieugebied van hoge kwaliteit. Voorts stelt het besluit in de voornaamste initiatieven voor de periode 2008-2012 dat waar nodig rechtsgrondslagen moeten worden ontwikkeld voor kerngebieden voor de verzameling van milieugegevens die momenteel nog niet door wetgevingsbesluiten worden gedekt.
(5) In haar mededeling van 20 augustus 2009„Het bbp en verder: meting van de vooruitgang in een veranderende wereld” erkende de Commissie de noodzaak om bestaande indicatoren aan te vullen met gegevens over sociale en milieugerelateerde aspecten teneinde een meer coherente en allesomvattende beleidsvorming mogelijk te maken. Hiertoe bieden milieu-economische rekeningen een middel om de door de economie uitgeoefende druk op het milieu te meten en na te gaan hoe die kan worden verminderd. Milieu-economische rekeningen beschrijven de wisselwerking tussen de factoren economie, huishoudens en milieu en geven daarom meer informatie dan louter nationale rekeningen. Zij zijn een belangrijke bron van gegevens voor beslissingen inzake milieubeleid en moeten door de Commissie gebruikt worden bij de opstelling van effectbeoordelingen. Overeenkomstig de beginselen van duurzame ontwikkeling en het streven naar een grondstofzuinige en schone economie, die zijn verankerd in de Europa 2020-strategie en diverse belangrijke initiatieven, wordt het des te noodzakelijker een gegevenskader te ontwikkelen dat naast economische aspecten ook consequent rekening houdt met milieuaspecten.
(6) Het Europees rekeningenstelsel (ESR), dat is ingevoerd bij Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad van 25 juni 1996 inzake het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Gemeenschap4 („ESR 95”) en dat consistent is met het stelsel van nationale rekeningen (System of National Accounts (SNA)), dat in februari 1993 werd vastgesteld door de Statistische Commissie van de Verenigde Naties, is het voornaamste instrument achter de economische statistiek van de Unie alsook een groot aantal economische indicatoren (waaronder het bbp). Het ESR-kader kan worden gebruikt voor de analyse en evaluatie van diverse aspecten van de economie (bv. de structuur, specifieke onderdelen en de ontwikkeling daarvan in de tijd), maar voor sommige specifieke gegevensbehoeften, zoals de analyse van de wisselwerking tussen milieu en economie, verdienen aparte satellietrekeningen de voorkeur.
(7) In zijn conclusies van juni 2006 roept de Europese Raad de Unie en haar lidstaten op de nationale rekeningen uit te breiden tot de kernaspecten van duurzame ontwikkeling. De nationale rekeningen moeten daarom worden aangevuld met geïntegreerde milieu-economische rekeningen, die volledig consistente gegevens verschaffen.
(8) Het is van groot belang dat, zodra het systeem volledig operationeel is, Europese milieu-economische rekeningen bij alle relevante beleidsvormingsprocessen op Unieniveau in alle lidstaten actief en doelgericht worden ingezet als een essentiële informatiebron voor het opmaken van effectbeoordelingen, actieplannen, wetgevingsvoorstellen en andere belangrijke uitkomsten van het beleidsproces.
(9) Sneller beschikbare gegevens kunnen ook worden verkregen door „now-casting”, waarbij soortgelijke statistische technieken worden gebruikt als bij prognoses om tot betrouwbare ramingen te komen.
(10) Satellietrekeningen maken het mogelijk de analysecapaciteit van de nationale boekhouding op een soepele manier, zonder overbelasting of verstoring van het centrale stelsel, uit te breiden tot geselecteerde sociale vraagstukken, zoals de druk op het milieu die afkomstig is van de menselijke activiteit. Satellietrekeningen moeten geregeld en in begrijpelijke vorm voor het publiek beschikbaar worden gesteld.
(11) Het systeem van geïntegreerde milieu-economische rekeningen (SMER), dat door de Verenigde Naties, de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en de Wereldbank gezamenlijk is ontwikkeld, is een satellietstelsel van het SNA. Het combineert economische en milieu-informatie in een gemeenschappelijk kader om de bijdrage van het milieu aan de economie en het effect van de economie op het milieu te meten. Het verschaft beleidsmakers indicatoren en beschrijvende statistieken om deze wisselwerkingen te meten, alsook een databank voor strategische planning en beleidsanalyse om duurzamere ontwikkelingstrajecten vast te stellen.
(12) Het SMER vormt een zoveel mogelijk geïntegreerde synthese van de verschillende categorieën milieu-economische rekeningen. Over het algemeen verruimen al deze categorieën de bestaande SNA-concepten kosten, kapitaalvorming en kapitaalvoorraad door die aan te vullen met fysieke gegevens met de bedoeling milieukosten en het gebruik van natuurlijke rijkdommen bij de productie in rekening te brengen, of door die te verbeteren door de opneming van deze effecten in monetaire termen. Binnen deze algemene richting verschillen de diverse bestaande categorieën aanzienlijk qua methodologie en behandelde milieuproblemen.
(13) De Commissie heeft in 1994 haar eerste strategie inzake „groen boekhouden” gepresenteerd. Sindsdien hebben de Commissie (Eurostat) en de lidstaten boekhoudmethoden zo ver ontwikkeld en getest dat verschillende lidstaten nu periodiek de eerste pakketten milieu-economische rekeningen presenteren. Het gangbaarst zijn de rekeningen voor fysieke stromen voor luchtemissies (inclusief broeikasgassen) en voor materiaalverbruik en de monetaire rekeningen voor milieubeschermende uitgaven en milieubelastingen.
(14) Een van de doelstellingen voor de door het communautair statistisch programma voor de periode 2008-2012 bestreken periode is initiatieven te nemen om op bepaalde gebieden waarop Europese statistieken regelmatig worden geproduceerd en voldoende ontwikkeld zijn, overeenkomsten door wetgeving van de Unie te vervangen.
(15) Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2009 betreffende de Europese statistiek5 vormt een referentiekader voor Europese milieu-economische rekeningen. Het vereist met name dat in Europese statistieken de beginselen van professionele onafhankelijkheid, onpartijdigheid, objectiviteit, betrouwbaarheid, statistische geheimhouding en kosteneffectiviteit in acht genomen worden.
(16) Aangezien de verschillende pakketten milieu-economische rekeningen nog in ontwikkeling zijn en in uiteenlopende mate zijn ontwikkeld, moet worden gekozen voor een modulaire structuur die de nodige flexibiliteit biedt, waardoor er onder meer bijkomende modules kunnen worden ingevoerd.
(17) Er moet een programma van proefstudies worden opgesteld om de verslaglegging en de kwaliteit van de gegevens te verbeteren, de methoden verder te verfijnen en nieuwe ontwikkelingen voor te bereiden.
(18) Voordat er aanvullende rapportageverplichtingen worden ingevoerd, moet er een haalbaarheidsstudie worden gemaakt.
(19) De Commissie moet het recht krijgen lidstaten in de overgangsperiode afwijkingen toe te staan voor zover grote aanpassingen aan hun nationale statistische stelsels nodig zijn.
(20) De Unie moet de invoering van milieu-economische rekeningen in derde landen aanmoedigen, met name in de landen die milieubronnen (voornamelijk water) met de lidstaten delen.
(21) Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk de vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor het verzamelen, samenstellen, toezenden en evalueren van Europese milieu-economische rekeningen, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan wat nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.
(22) De bevoegdheid om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen moet aan de Commissie worden overgedragen met het oog op het aanpassen van de modules aan ontwikkelingen op het gebied van het milieu, de economie en de techniek, alsook om methodologische richtsnoeren te verstrekken. Van bijzonder belang is dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden passend overleg pleegt, onder meer met deskundigen. Bij het voorbereiden en opstellen van gedelegeerde handelingen moet de Commissie ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig, gelijktijdig en op passende wijze aan het Europees Parlement en de Raad worden toegezonden.
(23) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze verordening, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Deze bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de voorschriften en algemene beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren6.
(24) Het Comité voor het Europees statistisch systeem is geraadpleegd,
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp en toepassingsgebied
Artikel 2 - Definities
In deze verordening wordt verstaan onder:
1.„luchtemissie”de fysieke stroom van gasvormige stoffen of deeltjes van de nationale economie (productie- of verbruiksprocessen) naar de atmosfeer (als onderdeel van het milieusysteem);2.„milieubelasting”belasting met als belastinggrondslag een fysieke eenheid (of een benadering van een fysieke eenheid) van iets wat een bewezen specifiek negatief effect op het milieu heeft, en dat in het ESR 95 als belasting wordt aangemerkt;3.„materiaalstroomrekeningen voor de gehele economie” (MSR-GE)coherente samenstellingen van de materiaalinput in de nationale economieën, de veranderingen van de materiaalvoorraad in de economie en de materiaaloutput naar andere economieën of het milieu.Artikel 3 - Modules
De binnen het in artikel 1 bedoelde gemeenschappelijk kader samen te stellen milieu-economische rekeningen worden opgedeeld in de volgende modules:
- a) een module voor luchtemissierekeningen, zoals beschreven in bijlage I;
- b) een module voor milieubelastingen naar economische activiteit, zoals beschreven in bijlage II;
- c) een module voor materiaalstroomrekeningen voor de gehele economie, zoals beschreven in bijlage III.
Elke bijlage moet bevatten:
- a) de doelstellingen waarvoor de rekeningen moeten worden samengesteld;
- b) de dekking van de rekeningen;
- c) de lijst van kenmerken waarvoor gegevens moeten worden verzameld en toegezonden;
- d) het eerste referentiejaar, de frequentie en de indieningstermijnen voor de samenstelling van de rekeningen;
- e) de rapporteringstabellen;
- f) de maximumduur van de in artikel 8 bedoelde overgangsperioden gedurende welke de Commissie afwijkingen kan toestaan.
Indien dit nodig is om in te haken op ontwikkelingen op het gebied van het milieu, de economie en de techniek, is de Commissie bevoegd om, overeenkomstig artikel 9, gedelegeerde handelingen vast te stellen met als doel:
- a) methodologische richtsnoeren te geven, en
- b) de in lid 1 bedoelde bijlagen bij te werken wat betreft de informatie, bedoeld in lid 2, onder c), d) en e).
Artikel 4 - Proefstudies
Artikel 5 - Gegevensverzameling
Uitgaande van het beginsel van de administratieve vereenvoudiging kunnen de lidstaten voor het zich verschaffen van de nodige gegevens gebruikmaken van een combinatie van de hieronder genoemde bronnen:
- a) enquêtes;
- b) statistische schattingsmethoden in gevallen waar bepaalde kenmerken niet zijn waargenomen voor alle eenheden;
- c) administratieve bronnen.
Artikel 6 - Toezending aan de Commissie (Eurostat)
Artikel 7 - Kwaliteitsbeoordeling
Artikel 8 - Afwijkingen
Artikel 9 - Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie
Artikel 10 - Verslag en toetsing
Het verslag gaat in voorkomend geval en op basis van de bevindingen in artikel 4, lid 2, vergezeld van voorstellen:
-
voor de invoering van nieuwe milieu-economische rekeningmodules, zoals milieubeschermingsuitgaven en -ontvangsten (EPER)/uitgavenrekeningen voor milieubescherming (EPEA), milieugoederen- en -dienstensector (EGSS), energierekeningen, milieugebonden transferrekeningen (subsidies), rekeningen inzake de uitgaven met betrekking tot het gebruik en het beheer van hulpbronnen (RUMEA), waterrekeningen (kwantitatieve en kwalitatieve), afvalrekeningen, bosrekeningen, rekeningen voor ecosysteemdiensten, materiaalvoorraadrekeningen voor de gehele economie (EW-MSA) en het meten van ongebruikt uitgegraven aardmateriaal (met inbegrip van teelaarde);
-
die bedoeld zijn om de kwaliteit van de gegevens en methoden voor het verzamelen van gegevens verder te verbeteren met het oog op een betere dekking en betere vergelijkbaarheid van de gegevens, en een vermindering van de administratieve last voor het bedrijfsleven en overheden.
Artikel 11 - Comité
Artikel 12 - Inwerkingtreding
-
Standpunt van het Europees Parlement van 7 juni 2011 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 21 juni 2011.
(terug) -
PB L 242 van 10.9.2002, blz. 1.
(terug) -
PB L 344 van 28.12.2007, blz. 15.
(terug) -
PB L 310 van 30.11.1996, blz. 1.
(terug) -
PB L 87 van 31.3.2009, blz. 164.
(terug) -
PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.
(terug)